Không có nhà độc tài nào không cố đưa ra những định nghĩa mới về nhân quyền để biện minh cho sự hà khắc của mình.
Đành rằng công dân ở mỗi quốc gia có một thứ tự ưu tiên khác nhau về mức độ đòi hỏi quyền con người.
Nhưng không có nghĩa là điều gì chưa nằm hàng đầu trong thứ tự ưu tiên của người dân thì chính quyền có quyền hạn chế. Không thể đổ cho trình độ dân trí để chỉ mở ra quyền này (cơm ăn, áo mặc...) mà trì hoãn việc khai thông những quyền cao hơn (tự do chính trị, tự do ngôn luận...).
Một chế độ chưa có tự do dân chủ thì cũng nên thẳng thắn mà thừa nhận, rằng, có rất nhiều quyền c hính quyền chưa thể mở ra cho người dân, vì ưu tiên hàng đầu là bảo vệ chế độ chứ không phải là bảo vệ những quyền tự do mà người dân lẽ ra phải có.
Trong lời kết, Thứ trưởng Ngoại giao Hà Kim Ngọc gửi lời cảm ơn những lời khen về thành tựu của Việt Nam trong 4 năm qua và nói ông "lấy làm tiếc" vì nhiều ý kiến ngày hôm nay là những "ý kiến chủ quan", dựa trên những nhận định sai lệch, thiếu thông tin về tình hình nhân quyền tại Việt Nam.
Việt Nam nói sẽ làm tốt hơn để quảng bá và bảo vệ quyền con người, trong đó có các động tác như xem xét về lĩnh vực tra tấn và chăm sóc người khuyết tật trong năm 2014, của người tị nạn, những người không tổ quốc và quyền của các lao động di cư cùng gia đình.
Việt Nam sẽ xem lại hệ thống pháp luật và phối hợp với các tổ chức nước ngoài để làm việc với các nhóm đối tượng cụ thể.
Quốc gia này cũng cam kết sẽ cho các báo cáo viên đặc biệt về nhân quyền vào Việt Nam, nhưng riêng các báo cáo viên đặc biệt về lĩnh vực tra tấn,... sẽ được mời vào thời điểm thích hợp.
Ngày mai, 06/02 văn bản trả lời chính thức của Việt Nam sẽ được công bố.
Văn bản Đối thoại Nhân quyền Anh - Việt tháng 12/2013: "Bộ trưởng Công an Việt Nam, Trần Đại Quang tuyên bố hồi tháng 11/2013 trước Quốc hội rằng có bảy tù nhân đã bị tử hình kể từ khi án tử hình được khôi phục từ 6/8/2013/ Ông cũng đề nghị áp dụng trở lại việc thi hành án tử hình bằng xử bắn, bên cạnh tử hình bằng tiêm thuốc độc, cho đến hết năm 2015. Phó Đại sứ Anh đã nêu quan ngại của chúng tôi với ông Mai Phan Dũng, Vụ phó Vụ các tổ chức quốc tế của Bộ Ngoại giao Việt Nam. Hiện đang có các tin tức chưa được kiểm chứng về một vụ tử hình kéo dài ba tiếng đồng hồ ở Đà Nẵng. Nếu điều này đúng thì sẽ là một vụ vi phạm tiêu chuẩn quốc tế về tù nhân."
Tran Minhtaikutebình luận: So với các nước cộng sản thì Việt Nam ta là ổn định nhất rồi, các quyền cơ bản nói chung là cũng ok, tuy chưa bằng các nước Âu châu khác.
Hy vọng sau Hiến pháp 2013 này thì những lời trên giấy mực trong Hiến pháp được cụ thể hóa trong thực tiễn hơn.
MT @viettan Ireland concerned about harassment of journalists, bloggers, ethnic minorities and lack of independent media in #Vietnam. #UPR18
Ireland quan ngại về việc sách nhiễu nhà báo, bloggers, dân tộc thiểu số và thiếu vắng truyền thông độc lập.
#UPR18#VietNam: most statements too mild for country silencing dissent. But the msg is clear: respect FoE & release political detainees.
Hầu hết các tuyên bố đều quá nhẹ lời cho một đất nước bịt miệng giới bất đồng. Nhưng thông điệp là rõ ràng: Tôn trọng tự do biểu đạt và thả những tù nhân chính trị.
New Comer Eco, BBC Vietnamese Facebook: Vừa nghe câu.....không có kiểm duyệt internet, nghe điêu quá @@
Đại diện Ban Tôn giáo Chính phủ Việt Nam trả lời:
Nhà nước Việt Nam luôn nhất quán bảo vệ quyền tự do tôn giáo tín ngưỡng của người dân. Hiến pháp mới đã công nhận các quyền này.
Nhiều tổ chức tôn giáo đã được công nhận. Đã có hơn 3000 cơ sở thờ tự mới được xây dựng.
Các tổ chức tôn giáo được liên hệ với các tổ chức tôn giáo nước ngoài, tham gia các hoạt động từ thiện.
Hàng năm, có hàng trăm lượt chức sắc tôn giáo Việt Nam được ra nước ngoài đi đào tạo.
Các sự kiện 100 năm Tin lành vào Việt Nam đã có sự tham dự của nhiều mục sư từ Mỹ, Hàn Quốc, châu Âu.
Chính phủ Việt Nam cũng cho phép Giáo hội Phật giáo Việt Nam đăng cai Lễ hội Phật giáo Vesak.
Giáo sư Nguyễn Đăng Dung, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu quyền con người và quyền công dân.
"Trước đây không có được nói và quốc tế cũng không hiểu gì, và đây là nơi để nói và người ta còn có sự kiểm định bằng các đoàn phi chính phủ đến để nói trước các cơ quan nhân quyền quốc tế, thì tôi thấy đấy là một sự tiến bộ," chuyên gia về luật nhân quyền và luật hiến pháp nói với BBC hôm 05/2/2014.
"Về vấn đề quyền con người, cần khẳng định rằng càng ngày, nhận thức của người dân, trong nhận thức của học giả, trong cán bộ chính quyền, kể cả Đảng, nhà nước, cũng như nhân dân càng ngày càng thấy thể hiện rõ, trước hết về mặt nhận thức.
"Và người ta cảm nhận thấy trước hết là quyền của con người là gì, và về phía chính quyền, phía nhà nước cũng đã thúc đẩy quyền con người trong hiến pháp mới. Trước hết về mặt nhận thức, chúng tôi thấy đã có sự động chạm đến vấn đề này, không như trước đây, trước đây nói đến nhân quyền, không ai dám nói cả."
Theo Giáo sư Dung, có hai vấn đề cần lưu ý hiện nay đối với Việt Nam nói chung và chính quyền nói riêng trong việc đưa các nhận thức, cam kết về vấn đề nhân quyền vào thực thi trên thực tế.
Ông nói: "Có hai vấn đề tôi thấy cần phải làm, cái thứ nhất là người dân, cũng như mỗi con người, phải nhận biết được mình có quyền gì, và về phía nhà nước cũng thế, cũng phải nhận thức được người dân họ có những quyền gì, ở bên cạnh đó, nhà nước phải có trách nhiệm gì."
Về vai trò của một số phong trào xã hội dân sự và công dân của Việt Nam ở trong nước gần đây liên quan tới vận động cho cải tổ dân chủ, xã hội và nhân quyền, nhà nghiên cứu bình luận:
"Đúng là những tháng gần đây, những năm gần đây, vấn đề các hiệp hội xã hội dân sự cũng như những hoạt động của những tổ chức này ít nhiều cũng có tác dụng, người ta cũng nhận thấy quyền của các tổ chức này và phía nhà nước cũng đã ít nhiều, đỡ hơn trước đây, khi có những cản trở những tổ chức này hoạt động."
Về vấn đề ứng xử giữa hai bên là chính quyền Việt Nam và các lực lượng người Việt Nam trong và ngoài nước đấu tranh và yêu sách về đẩy mạnh dân chủ, tự do, chia sẻ quyền lực và cải thiện nhân quyền, nên ra sao, hôm 05/2/2014, ông Phạm Khắc Lãm(nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Người VN ở Nước ngoài, cựu Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam) nêu quan điểm:
“Giải pháp thứ nhất là hai bên nhân nhượng nhau để đạt đến một sự đồng thuận. Có thể sự đồng thuận đó có khó khăn nhưng tôi tin rằng nếu có sự thiện chí của các bên thì chắc chắn một sự đồng thuận là có thể kiếm được.”
Tuy nhiên, ông Lãm vẫn có vẻ muốn giới hạn vấn đề nhân quyền ở Việt Nam ở năng lực nhận thức, khả năng tiếp thu ở mức độ “cơm no, áo ấm, ai cũng được học hành”.
Ông nóI:
“Quyền con người là đích cao cả toàn nhân loại phải vươn tới, bất cứ chế độ chính trị nào cũng phải đảm bảo quyền con người. Hoàn cảnh mỗi nước một khác, trình độ đạt được cũng có thể chênh lệch, so le, nhưng tôi nghĩ đó là mục tiêu chung của tất cả.
"Quyền con người ở Việt Nam trước kia không có, kể cả quyền ăn cho no, mặc cho đủ ấm, thế thì nói đến quyền con người ở Việt Nam, trước hết phải nói đến những chuyện đó. Chuyện làm sao nước nhà được độc lập, cơm no, áo ấm cho mọi người.
“Còn có những nước khác họ có những mục tiêu do tình hình khác, mục tiêu có phần khác. Còn mục tiêu của chúng ta (Việt Nam), trước mắt quyền con người có lẽ là quyền của người dân Việt Nam được sống tự do, độc lập, ăn đủ no, mặc đủ ấm, được học hành.
"Còn những nước có trình độ cao hơn, họ đòi hỏi, họ có thể có điều kiện để vươn tới quyền con người trừu tượng hơn mà không phải là vật chất cụ thể, bao gồm cả về mặt tư tưởng, về mặt này, mặt khác. Tôi nghĩ ai cũng mong muốn có quyền con người cả, nhưng hoàn cảnh lịch sử mỗi nước, mỗi dân tộc phải bằng lòng với cái mình đạt được để vươn tới cái mà mình chưa có.”
Final review at #UPR18 is on Vietnam. The Netherlands gives recommendations on internet freedom and women's rights.
Phiên kiểm điểm nhân quyền Việt Nam. Hà Lan khuyến nghị tự do Internet và quyền phụ nữ.
Đại diện Ủy ban Dân tộc Việt Nam tại Geneva nói hàng năm Nhà nước chi 8 triệu đô la để duy trì 19 tờ báo, tạp chí cho các dân tộc thiểu số. Có 2000 câu lạc bộ để phổ biến pháp luật tại các vùng dân tộc thiểu số...Hơn 4 năm qua, quyền của các dân tộc thiểu số ngày càng được đảm bảo.
Đại diện Ban Tôn giáo CP nói tới nay đã có 38 tổ chức tôn giáo được công nhận, hàng nghìn cơ sở thờ tự, tôn giáo, nhân dân được tự do hoạt động từ thiện phù hợ́p quy định của pháp luật...(webtv.un.org)
Đại diện đoàn Pháp nói hai nước đã có quan hệ chính trị và kinh tế nhiều năm, Pháp cũng đã nhiều lần đặt vấn đề tra tấn và hình phạt tử hình đối với phía Việt Nam từ trước đây.
Ông cũng nói Nghị định 72, điều 79 và điều 88 trong luậ Hình sự Việt Nam giới hạn tự do của con người trong quyền biểu hiện, quyền internet, và các quyền khác.
Pháp cũng mong muốn Việt Nam xem xét và xóa bỏ các hình thức tra tấn, và hình phạt tử hình.
Australia hoan nghênh tiến bộ ở Việt Nam so với lần kiểm điểm trước nhưng rất lo ngại về chuyện ngăn cấm mạng Internet và dùng Luật Hình sự để ngăn chặn các ý kiến khác biệt.
#upr18#vietnam delegation declaration "there's no censorship on Internet" outrageous.
Phái đoàn Việt Nam tuyên bố "không kiểm duyệt Internet", xạo quá.
Đại diện của Trung Quốc chúc mừng các kết quả Việt Nam đã đạt được trong lĩnh vực nhân quyền.
Chẳng hạn như Việt Nam đã thúc đẩy bình đẳng giới và xóa đói giảm nghèo, và Trung Quốc bày tỏ ủng hộ sự lựa chọn độc lập của Việt Nam trong vấn đề nhân quyền.
#Vietnam getting slapped around at the UN human rights review right now (done every 4 years). Follow #UPR18
(Việt Nam đang bị sỉ vả tại phiên kiểm định nhân quyền LHQ vào lúc này 9 (cứ 4 năm làm một lần).
Cộng tác viên BBC Hương Vũ tường thuật từ bên ngoài trụ sở Liên Hợp Quốc tại Geneva:
"Có khoảng hơn 200 người tụ tập biểu tình phản đối Việt Nam, mọi người đều rất hăng hái, có cả những cụ già hơn 80 tuổi.
Thế nhưng thời tiết không thuận lợi, trời rất lạnh và mưa tầm tã khiến cuộc biểu tình phải rút ngắn lại và kết thúc lúc khoảng hơn 3 giờ chiều dù dự định ban đầu là tới 4h30.
Một số người ăn mì sống chống đói do không có điều kiện nấu ăn.
Người biểu tình hô nhiều khẩu hiệu khác nhau như 'Nhân quyền cho Việt Nam', 'Hoàng Sa, Trường Sa, Việt Nam' hay 'Đả đảo Đảng Cộng Sản'.
Các ca khúc của cố nhạc sỹ Việt Dzũng cũng được những người biểu tình đồng thanh hát.
Trước đoàn Việt Nam, đoàn biểu tình Khmer tụ tập từ bảy giờ sáng để phản đối Việt Nam với những biểu ngữ cáo buộc Việt Nam cướp đất, giết người Khmer.
Bim Do, BBC Vietnamese Facebook: Chuyện lớn vậy mà mấy báo trong nước sao không đăng nhở? Hay là có bàn tay thế lực thù địch nào đó bịt miệng báo hết rồi?
Nguyễn Hùng, BBC Tiếng Việt: Ông Hoàng Chí Trung, Vụ trưởng Vụ các tổ chức quốc tế của Bộ Ngoại giao Việt Nam (đứng bên phải) cảm ơn Trưởng phái đoàn đại diện của Campuchia ở Liên Hiệp Quốc vì đã đổi lịch làm UPR để các quan chức Việt Nam có thể "đón Tết".
Đáng ra Việt Nam có phiên UPR hôm 28/1 và hôm nay là ngày của Campuchia. Trưởng đại diện của Campuchia, Đại sứ Samol Ney nói với BBC Tiếng Việt nước ông nhận được hơn 250 khuyến cáo của các nước thành viên Liên Hiệp Quốc và hy vọng sẽ thực hiện được tất cả các khuyến cáo này.
Đại diện Bộ Công An Việt Nam (ngoài cùng bên trái hàng đầu) trả lời về việc giam giữ tội phạm an ninh quốc gia:
Cơ sở pháp lý của việc bắt giữ các tội phạm an ninh quốc gia nằm trong các điều luật của Bộ luật Hình sự, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế, như các điều 19, 22 của Công ước Quốc tế về các quyền Dân sự và Chính trị (ICCPR).
Việt Nam tôn trọng các quyền tự do ngôn luận, hội họp. VN khuyến khích người dân tham gia góp ý, phê phán, phản biện các chính sách quốc gia.
Việt Nam áp dụng các giới hạn để đảm bảo trật tự an toàn an ninh xã hội, phù hợp với điều 29 ICCPR.
Chính phủ Việt Nam đảm bảo các điều kiện sinh sống của phạm nhân. Phạm nhân được quyền nhận thư từ, thức ăn từ người thân, được nhắn tin gửi thư cho gia đình.
Trịnh Hội Facebook cá nhân:
Những gì tôi thấy là tại UN nơi tôi đang tham dự phiên UPR Việt Nam là TOÀN NÓI PHÉT. Nói phét nhiều lắm.
Nhưng đồng thời cũng rất tuyệt khi nghe lời khoác lác của phái đoàn Việt Nam. Bởi đó sẽ là chuyện nực cười và ai cũng biết vậy.
Đại diện Afghanistan ghi nhận tiến bộ của Việt Nam về nhân quyền và khuyến nghị Việt Nam tăng cường giáo dục song ngữ.
Đại diện Bộ Thông tin Truyền thông Việt Nam (ngồi giữa, hàng đầu).
Việt Nam không có kiểm duyệt báo chí xuất bản, không kiểm duyệt internet, Việt nam Quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tuy nhiên hạn chế quyền tự do ngôn luận theo qui định của luật Việt Nam như việc cấm kích động hằn thù tôn giáo, kích động bạo lực chống nhà nước...
Nghị định 72 không hạn chế quyền tự do ngôn luận, không có qui định nào hạn chế người sử dụng phổ biến thông tin.
Phát biểu 65 giây của Đại diện đoàn Hoa Kỳ:
Nội dung chính là Hoa Kỳ hoan nghênh việc Việt Nam ký Công ước Chống Tra tấn và có tiến bộ về quyền của người đồng tính, song tính và chuyển giới và cho phép đăng ký nhiều nhà thờ hơn.
"Tuy nhiên, Việt Nam vẫn sách nhiễu và giam giữ những người thực thi các quyền phổ quát và tự do như tự do ngôn luận và hội họp. Việt Nam cũng hạn chế tự do tôn giáo và việc sách nhiễu các nhà thờ không đăng ký vẫn tiếp diễn.
"Chúng tôi lo ngại về các hạn chế đối với việc thành lập công đoàn độc lập, việc sử dụng lao động trẻ em và lao động cưỡng bức, và việc chính quyền sử dụng lao động bắt buộc.
"Chúng tôi cũng thất vọng vì Việt Nam đã ngăn cản xã hội dân sự tham gia vào tiến trình UPR nói chung.
"Chúng tôi khuyến cáo Việt Nam:
1. Xem xét lại luật an ninh quốc gia đang được dùng để trấn áp các quyền phổ quát và thả không điều kiện tất cả các tù nhân chính trị như Tiến sỹ Cù Huy Hà Vũ, các ông Lê Quốc Quân, Điếu Cày và Trần Huỳnh Duy Thức.
2. Bảo vệ các quyền của người công nhân đã được quốc tế công nhận và thực thi luật cấm cưỡng bức lao động; và
3. Nhanh chóng phê chuẩn và thực thi Công ước Chống Tra tấn."
Giáo sư Tương Lai nói ông vẫn ủng hộ thông điệp đầu năm với nội dung cổ súy cho dân chủ của ông Nguyễn Tấn Dũng, dù cho rằng "thủ tướng chưa có đủ điều kiện" để thực hiện lời hứa của mình.
Bình luận với BBC về việc một tháng sau khi phát biểu của ông Dũng được đưa ra, các tù nhân lương tâm vẫn chưa được trả tự do và một số nhà hoạt động bị ngăn chặn xuất cảnh trước thềm cuộc Kiểm điểm Nhân quyền định kỳ (UPR) cho Việt Nam tại Geneva, Thụy Sỹ, ông Tương Lai nói:
"Không thể căn cứ vào một vài sự kiện để mà bác bỏ một xu hướng".
"Tôi không ngả về một ông A ông B nào hết. Khi tôi hoan nghênh thông điệp của thủ tướng, chính là hoan nghênh tư tưởng khẳng định rằng muốn tạo một động lực cho sự phát triển bền vừng thì phải thay đổi thể chế và phát huy dân chủ."
"Tôi tin rằng đó là một tuyên bố chắt lọc, còn làm được hay không, thì còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố. Không phải là ông thủ tướng muốn làm là làm được ngay."
"Có những lực lượng đối chọi với ông ấy. Nếu để ông ấy làm thì uy tín ông ấy lên cao quá, hạ thấp người khác, thì cũng rất nguy hiểm".
"Tôi chỉ đáng buồn là ông thủ tướng chưa đủ điều kiện hoặc chưa tìm mọi cách để thực thi những điều mà xã hội trông đợi".
Bồ Đào Nha cũng khuyến nghị Việt Nam lập ra một cơ quan bảo vệ nhân quyền độc lập căn cứ vào các nguyên tắc Paris và đảm bảo không xảy ra các vụ 'bị bắt đi mất tích' (forced disappearance),
Hàn Quốc khuyến nghị Việt Nam bảo vệ tự do, nhân quyền theo những công ước đã ký kết.
Moldova nói thừa nhận các nỗ lực của Việt Nam từ lần trước, bảo vệ trẻ em, chống nạn buôn trẻ em và khai thác tình dục, nhưng muốn Việt Nam bảo vệ hơn trẻ em không bị lao động cưỡng bức và bị khai thác tình dục.
Hungary hoan nghênh phái đoàn Việt Nam và thừa nhận các tiến bộ nhưng Hungary bày tỏ lo ngại về nạn kiểm duyệt mạng ở Việt Nam và mong Việt Nam có cơ chế thực hiện các cam kết không trừng trị những tiếng nói về tự do.
Đại biểu Ba Lan khuyến nghị Việt Nam nhanh chóng thông qua Công ước chống tra tấn và lập ra cơ chế bảo vệ trẻ em khỏi mọi hình thức bạo lực.
Đại biểu Thái Lan khuyến nghị Việt Nam lập một cơ quan độc lập về nhân quyền.
Đại biểu Pakistan: "Chúng tôi khuyến nghị Việt Nam đảm bảo tự do ngôn luận."
Sau phát biểu của Thứ trưởng Hà Kim Ngọc, Đại biểu Na Uy nói: "Chúng tôi khuyến nghị Việt Nam đảm bảo có cơ chế pháp luật để truyền thông được độc lập và tự do..."
Trả lời báo Điện tử ĐCSVN không lâu trước phát biểu tại Geneva, Thứ trưởng Hà Kim Ngọc nói: "Chúng ta sẽ tham gia tích cực tại Hội đồng Nhân quyền LHQ và Ủy ban Nhân quyền ASEAN; bảo vệ Báo cáo quốc gia theo cơ chế Kiểm điểm định kỳ phổ quát chu kỳ II của LHQ; chủ động thúc đẩy và tăng cường đối thoại, chia sẻ thông tin với các nước, các tổ chức quốc tế và khu vực nhằm tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau trong lĩnh vực nhân quyền, qua đó giảm thiểu và vô hiệu hóa việc lợi dụng vấn đề dân chủ, nhân quyền để chống phá ta."
Ông Ngọc (đứng thứ hai từ phải sang)
Thứ trưởng Hà Kim Ngọc: (tiếng Anh) "Việc thực thi pháp luật không phải lúc nào cũng tốt...Việt Nam tiếp tục cải cách để cắt giảm tệ quan liêu, tham nhũng và cải thiện việc bảo vệ nhân quyền."
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam, ông Hà Kim Ngọc đọc bài diễn văn bằng tiếng Anh nói rằng:
"Chính sách nhất quán của Việt Nam là tôn trọng, bảo vệ và thúc đẩy tự do và các quyền con người, vốn là nguyên tắc chủ đạo cho mọi chính sách và chiến lược cho phát triển kinh tế xã hội quốc gia."
Ông Nam Lộc từ California, Hoa Kỳ: Lần biểu tình này quan trọng hơn nhiều lần biểu tình khác bởi vì chúng tôi muốn nói lên tiếng nói cho những người tranh đấu ở trong nước hiểu rằng người Việt từ khắp năm châu đều hỗ trợ cuộc tranh đấu đó của quí vị và họ không có cô đơn, và đồng thời chúng ta cần phải nói lên tiếng nói cho những người không nói được ở trong nước.
Hai vợ chồng người gốc Việt, ông Đoàn Văn Bất và bà Đào Đông Nghi từ Đức cũng bay sang Geneva để tham dự biểu tình.
Ông Bất nói ông muốn có mặt trong đoàn biểu tình hôm nay để nói lên tiếng nói của những người ở Việt Nam không được nói, nhằm đóng góp một phần nhỏ cho tiến trình dân chủ ở Việt Nam.
Đoàn từ Đức sang Geneva lần này có một xe bus chở ba mươi người, cùng vợ chồng ông và một người nữa đi máy bay. Ông nói ông được biết còn một số người nữa từ Đức đi nhưng không đăng ký đi cùng nhóm của ông.
Phóng viên Nguyễn Hùng của Ban Việt ngữ BBC tường thuật các diễn biến mới nhất. Trong bài viết " Vận động giờ chót trước UPR Việt Nam", Nguyễn Hùng nhận xét:
Và nếu tự do mà các nhà hoạt động muốn to như cái chiếu trong khi họ cho rằng Hà Nội chỉ muốn cho người dân tự do bằng cái chén thì những lời qua tiếng lại sẽ không bao giờ chấm dứt.
Ông Leon Saltiel, Phó Giám đốc tổ chức UN Watch nói vào tháng Ba sẽ cùng các tổ chức phi chính phủ gửi đơn kháng nghị tới tất cả các tổ chức Nhân quyền để từ chối Việt Nam và các quốc gia tương tự như Việt Nam không tôn trọng, thậm chí vi phạm các tiêu chuẩn cao nhất về nhân quyền.
"Chúng tôi rất quan ngại khi Việt Nam được bầu vào Hội đồng Nhân quyền. Hồi tháng 11 chúng tôi tổ chức một sự kiện lớn ở New York kêu gọi các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc không bầu Việt Nam vì quốc gia này không thực hiện đủ các tiêu chí theo quy định.
Theo Giải pháp 6251 của Hội đồng Nhân quyền, quốc gia được bầu phải duy trì được tiêu chuẩn cao nhất về nhân quyền.
Chúng tôi tin rằng sau những gì đã được nghe trong sự kiện hôm nay [04/02], Việt Nam không có được điều đó, và thực ra thất bại trong các lĩnh vực tối quan trọng như tự do ngôn luận, tự do hội họp, tự do của luật sư, thậm chí là cả tra tấn, giam giữ..."
Thân mẫu của luật sư Lê Quốc Quân nói bà mong Việt Nam sớm có thay đổi để con trai bà không còn phải ở tù và bà sẽ được đoàn tụ với tất cả tám người con của mình trong những ngày Tết chứ không phải đi vận động nhân quyền xa nhà như dịp Tết Giáp Ngọ này.
Bà Nguyễn Thị Trâm nói “Tôi mong rằng trong năm mới sẽ có những thay đổi cho hết cái chế độ đi, thay đổi cho tự do, cho hết nhà tù chính trị, để cho đất nước Việt Nam được đổi mới, gia đình tôi, cho con tôi đỡ khổ đi và đất nước được lớn mạnh.
Trích Bản tài liệu tổng kết của các tổ chức PEN International, English PEN, Article 19 và Access về cam kết nhân quyền của Việt Nam kể từ năm 2009:
Trong giai đoạn 2009, Việt Nam đã chấp nhận 94 khuyến nghị của Working Group. Tuy nhiên chính phủ Việt Nam đã không thực hiện được nhiều điều trong khuyến nghị và tiếp tục đối mặt với các chỉ trích từ quốc tế cho các hành động của mình ở lĩnh vực liên quan tới tôn trọng và bảo vệ quyền tự do biểu đạt.
...Thay vì tiến bộ, tình hình nhân quyền ở Việt Nam tiếp tục đi xuống từ năm 2009, và chúng tôi đặc biệt lo ngại về quyền tự do biểu đạt, đàn áp tiếp diễn, bắt bớ cá cây viết, nhà báo, những người bảo vệ nhân quyền và các nhà hoạt động.
David Tran: Việt Nam đang kêu gọi quốc tế giúp đở về biển đảo. Đồng thời Việt Nam cũng là nước coi thường quốc tế về nhân quyền. Thử hỏi Việt Nam có thể chơi với ai được.
Báo Quân đội Nhân dân 02/02/2014: Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng nói về quan hệ giữa Đảng Cộng sản và nhân dân Việt Nam rằng "Đảng phải chịu sự giám sát của nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, gắn bó chặt chẽ với nhân dân. Chỉ có làm được như vậy, thì Đảng ta mới thực sự xứng đáng là người lãnh đạo, người tổ chức mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam".
Thanh Hue Do: Chắc chắn sẽ chẳng có gì thay đổi, nghe rồi ghi, ghi xong rồi xé.
Nhân quyền Mỹ - Việt: Hồi tháng 7/2013, Tổng thống Barack Obama nói sau cuộc gặp với Chủ tịch VN, Trương Tấn Sang: "Hoa Kỳ tiếp tục tin rằng tất cả chúng ta phải tôn trọng các vấn đề như tự do ngôn luận, tự do tôn giáo, tự do hội họp."
Ông Obama cũng nói với báo giới tại Phòng Bầu dục với Chủ tịch Sang đứng bên cạnh, "Chúng tôi đã có cuộc hội đàm rất thẳng thắn về cả những tiến bộ mà Việt Nam đang thực hiện và những thách thức còn tồn tại", theo AFP.
Trả lời phỏng vấn của Nguyễn Hùng (BBC tiếng Việt) ở Geneva, Giám đốc Đài Á châu Tự do (RFA) bà Libby Liu nói:
"Những tuyên ngôn trên mạng là một nguồn rất lớn để chính phủ Việt Nam bắt giữ, bỏ tù và trừng phạt nhiều người.
Họ vẫn đang theo dõi, kiểm soát và thậm chí cả trả thù những người lên tiếng trên mạng. Chúng ta cũng thấy được ảnh hưởng của cộng đồng mạng internet đối với những kêu gọi biểu tình trong đời thực.
Rất đáng tiếc là nhiều lần chính phủ Việt Nam đã theo dõi và ngăn chặn mọi người.
Chúng tôi biết rằng một trong những người đáng ra hôm nay tham gia làm chứng đã bị chặn lại ở biên giới và không thể tới dự sự kiện hôm nay.
Đây là những chiến lược mà chính phủ dùng để kìm nén tự do ngôn luận dù là với tư cách cá nhân hay trên mạng.
Họ coi các hoạt động trên mạng là nghiêm trọng vì có mối nguy hiểm thực sự thành hình từ bên ngoài Việt Nam."
Đại diện một tổ chức nhân quyền cho rằng Việt Nam chỉ chấp nhận khuyến nghị về nhân quyền thôi là chưa đủ.
Cô Judy Taing, phụ trách về Á Châu thuộc tổ chức Article 19 với chi nhánh ở New York, trả lời BBC tại Geneva vào hôm 04/02/2014, một ngày trước ngày Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát về Nhân quyền mà Việt Nam tham gia.
"Cái chính là trong bốn năm tới họ [Việt Nam] cần đưa ra các chính sách và xây dựng cơ sở hạ tầng để làm sao những đề nghị đó được thực hiện tới cùng bằng các biện pháp ý nghĩa, theo tiêu chuẩn quốc tế," cô Judy Taing trả lời khi được hỏi về ý kiến của ông Phạm Bình Minh rằng Việt Nam đã "làm tốt" trong vấn đề nhân quyền.
Cô cũng nhấn mạnh rằng các kêu gọi tăng cường nhân quyền đối với Việt Nam không phải do "không thích Việt Nam", mà mong Việt Nam "đứng lên bắt đầu giải quyết mọi việc".
Judy Taing cũng nói với BBC hôm 4/2 rằng "tiêu chuẩn về nhân quyền là như nhau trên cả thế giới".
Luật sư đấu tranh dân chủ Lê Công Định: Sự kiện “Mùa xuân Ả Rập” cho thấy không thành trì nào không thể sụp đổ trước lòng căm phẫn của người dân. Cái chết của nhà độc tài Gaddafi ở Libya là tấm gương lớn cho những ai cùng chung ảo tưởng với ông. Trước khi bị sát hại, ông vẫn tin và tuyên bố không ngượng rằng chế độ của ông là do lịch sử và nhân dân Libya lựa chọn. Song lịch sử và nhân dân đã chọn một cách khác cho ông mà chúng ta đều đã chứng kiến.
Việt Nam cũng đã thay đổi. Thời “sự im lặng của bầy cừu” không còn nữa. Trước đây, đôi lúc tôi cảm thấy cô đơn khi lên tiếng về những vấn đề chính trị và xã hội của đất nước. Bây giờ, xung quanh nhiều người can đảm và mạnh mẽ hơn tôi nhiều, nhất là giới trẻ. Công nghệ thông tin, mặt khác, đã tạo nên chuyển biến lớn trong nhận thức chung của xã hội ngày nay. Nhãn quan của người dân không bị che phủ bởi bức màn sắt nữa. Sự đoàn kết và khích lệ lẫn nhau ngày càng gia tăng.
Tuy nhiên, tôi thật sự quan ngại về tình hình kinh tế, cả vĩ mô lẫn vi mô. Đời sống của các gia đình có thu nhập thấp sẽ ra sao trong cơn khủng hoảng vô tiền khoáng hậu này? Tôi cảm thấy đau xót.
Cuộc phỏng vấn đầu Xuân ông dành cho BBC nhân dịp tròn một năm sau ngày được thả khỏi tù nhưng vẫn bị quản chế (06/2/2013).
Các nhà hoạt động nhân quyền từ Việt Nam tới Geneva, Thụy Sỹ nói với BBC Tiếng Việt về những thay đổi mà họ mong được thấy ở Việt Nam, trước giờ diễn ra phiên kiểm định tình hình nhân quyền Việt Nam tại Liên Hợp Quốc.
Bố của tù nhân lương tâm Trần Huỳnh Duy Thức, ông Trần Duy Huỳnh nói: "Mong rằng mùa xuân năm sau" người Việt Nam sẽ sống trong xã hội tự do, bình đẳng, và nhân quyền là sự khởi đầu của một xã hội dân sự.
Nhà báo tự do Đoan Trang thì mong muốn Việt Nam sẽ không còn định hướng báo chí.
"Nhà báo Việt Nam sẽ không còn bị cản trở tác nghiệp, sẽ không còn màn nhắn tin chỉ đạo, màn răn dạy báo chí, chúng tôi không phải là trẻ con," nhà báo nói.
Ông Trần Văn Tích, một người trong ban tổ chức biểu tình cho nhóm hàng chục người từ Đức sang Thụy Sỹ nói với BBC về các mục đích của đoàn:
Chúng tôi tổ chức biểu tình là trước hết là để biểu dương lực lượng để cho chính quyền cộng sản tham gia phiên hôm nay thấy rõ khí thế chống cộng.
Mục đích thứ hai là chúng tôi muốn hướng về quốc nội. Chúng tôi đang được hưởng tự do nhưng đồng bào trong nước thiếu tất cả nên chúng tối hướng về đồng bào, những người đang ở trong nhà tù lớn.
Mục đích thứ ba là chúng tôi muốn nói với quốc tế là tập đoàn cộng sản đang ngự trị trên đất nước chúng ta gây ra biết bao nhiêu đau thương. Vì vậy tập thể cộng đồng tị nạn, cộng đồng lưu vong luôn luôn hướng về quốc nội và sẵn sàng tiếp tay đấu tranh với quốc nội để mong một ngày đất nước được tự do dân chủ. Chúng tôi mang truyền đơn bằng Anh, Pháp và Đức để phát cho quan khách, du khách có mặt tại địa điểm biểu tình.
Ông Tích cũng nói với BBC rằng số lượng người biểu tình từ Đức sang không được nhiều do điều ông mô tả là phía Việt Nam dùng thủ thuật đổi ngày UPR với Campuchia. Theo ông Tích đáng ra đã có UPR từ hôm 28/01/2014 nhưng việc Việt Nam đổi ngày khiến một số nhóm biểu tình bị động và phải hủy chuyến đi do đã mua vé trước.
Luật sư Hoàng Văn Hướng, Trưởng văn phòng Luật sư Hoàng Hưng, nói với BBC ông cho rằng những tiêu chuẩn về nhân quyền của Việt Nam và quốc tế sẽ "dần đạt được tính đồng thuận và hài hòa".
"Rõ ràng là những tổ chức nhân quyền thế giới thì họ có những tiêu chuẩn nhân quyền nhất định".
"Nhưng năm ngoái thì Việt Nam đã được bầu vào hội đồng nhân quyền, thì rõ ràng là chính phủ Việt Nam đã đạt được những thành tích nhất định".
"Tuy nhiên rõ ràng là tính đồng thuận về nhân quyền thì có nhiều cái còn chưa đạt được."
"Hiện nay về vấn đề quyền con người, nhà nước Việt Nam đã và đang xem xét những gì đảm bảo tính khách quan, rõ ràng theo quy định chung của quốc tế và thích hợp với điều kiện của Việt Nam".
"Rõ ràng là không thể áp đặt quyền con người của một dân tộc khác mà áp đặt vào Việt Nam được, nó có những đặc thù riêng của nó".
Bình luận về nhận định của Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh rằng "vẫn luôn luôn có những thế lực tìm cách để chỉ trích" Việt Nam về quyền con người "vì những mục tiêu khác nhau", giáo sư Tương Lai nói:
"Đứng về ngôn từ ngoại giao thì tôi cho rằng ông Ngoại trưởng Phạm Bình Minh không thể nói khác. Nếu muốn giữ nguyên vị trí hiện nay thì phải nói theo xu hướng chung của đường lối đang được vận hành hiện nay".
"Phải đặt mình vào trong vị thế của ông ấy."
"Vấn đề cần lên án, không phải là một ông A, ông B, ông C, mà là lên án chung một đường lối."
Trong khi đó trả lời RFA, cựu Lãnh sự Việt Nam tại Thụy Sỹ, ông Đặng Xương Hùngbình luận về thông điệp của Bộ trưởng Ngoại Giao Phạm Bình Minh:
"Với cá nhân anh Phạm Bình Minh Phó thủ tướng Bộ trưởng Ngoại giao thì tôi rất kính trọng và khâm phục. Tuy nhiên phát biểu của anh ấy vừa rồi thì tôi thấy là các anh ấy dù đã đứng trong vị trí Phó thủ tướng và Bộ trưởng Ngoại giao nhưng vai trò của anh ấy cũng chỉ thực thi cái chỉ đạo của Bộ chính trị, do đó bài phát biểu của anh ấy thì bản thân tôi tôi thấy là không khéo léo.
"Anh ấy có thể nói theo một cách khác. Nếu nói như vậy trong nội bộ đảng để khuyến khích lẫn nhau thì được chứ còn nói ra với bên ngoài thì điều đó là cái bệnh của lãnh đạo khi phải thi hành chỉ thị của đảng."
Phát biểu tại Geneva, luật sư Hà Huy Sơn bày tỏ quan ngại về cách áp dụng các điều luật 79 và 88 trong Bộ Luật Hình sự (BLHS) và nói ông từng bị đe dọa.
Tiến sỹ Nguyễn Quang A từ trong nước cho rằng phiên Kiểm điểm Nhân quyền Định kỳ (UPR) tại Geneva không phải là cách hữu hiệu nhất để buộc nhà cầm quyền Việt Nam phải cải thiện tình hình nhân quyền.
"Tôi nghĩ rằng chắc chắn nó sẽ có tác động gây áp lực lên nhà cầm quyền Việt Nam", ông nói với BBC trong cuộc phỏng vấn hôm 5/2.
"Nhưng những áp lực đấy có thực sự hữu hiệu để khiến nhà cầm quyền phải thay đổi chính sách liên quan đến nhân quyền thì tôi e rằng tính hiệu quả của nó là không nhiều."
Ông Quang A cho rằng việc Việt Nam được bầu vào hội đồng nhân quyền với tỷ lệ cao nhất từ trước đến nay và cao nhất trong phiên bầu vừa qua "chứng tỏ rằng những ảnh hưởng quốc tế hoặc là bản thân những tổ chức đó cũng không thực sự được như tên gọi của nó."
"Tôi nghĩ điều quan trọng nhất vẫn là người dân trong nước Việt Nam, nếu hiểu được quyền của mình, thì cứ ra sức thực thi quyền của mình ở mọi lĩnh vực."
"Đó mới là áp lực mạnh mẽ nhất để buộc nhà cầm quyền Việt Nam phải thừa nhận những quyền đó của người dân và từ từ không chỉ thừa nhận mà phải ghi nhân bằng pháp luật những quyền đó."
Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết
Tôi nghĩ rằng tình hình nhân quyền của Việt Nam từ ngày Đổi Mới đến giờ đang ngày càng được cải thiện một cách rõ rệt.
Ngày trước, không thể có chuyện chúng tôi được đấu tranh một cách thẳng thắn tại nghị trường như trong những khóa Quốc hội mà chúng tôi tham gia.
Điều đó chứng tỏ các nhà lãnh đạo Việt Nam cũng nhận thức được vấn đề, và cũng mong muốn có sự cải thiện về nhân quyền.
Nhưng những bước đi về nhân quyền của Việt Nam vẫn còn chậm và chắc chắn cần có những cải cách lớn hơn nữa để đảm bảo quyền dân chủ của người dân, có như vậy đất nước mới mong tiến bộ được.
Các phiên kiểm điểm UPR có hiệu quả hay không? Theo Tiến sỹ Nguyễn Quang A, đây không phải phương cách hữu hiệu nhất.
Anh Xuân Lê: "Họp hành gì mà lôi ông Việt Tân vào thì khác nào chửi chính cái buổi họp đó."(BBC Vietnamese Facebook).
Danh Chính: "Ai bảo VN hăng hái vào hội đồng nhân quyền, giờ thì hội đồng thế giới thay nhau ném đá rồi vậy nên đừng có gào bị chỉ trích, thích chơi thì chiều..." (BBC Vietnamese Facebook)
Hoàng Tử May Mắn: "Nói thẳng VN mình làm gì có nhân quyền... quyền tự do ngôn luận còn không có...đến nỗi đám tang ông Đằng còn bị giật vòng hoa, không cho vào viếng thì còn nhân quyền gì nữa." (BBC Vietnamese Facebook).
Cam kết chống tra tấn: "Ngày 5/11/2013, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã ký Nghị quyết 118/NQ-CP quyết định ủy quyền Trưởng phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại Liên Hợp Quốc ký Công ước của LHQ về chống tra tấn và các hình thức đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người," theo truyền thông Việt Nam.
Thiếu tướng công an, tiến sỹ Bùi Quảng Bạ, Tổng biên tập tạp chí Nhân Quyền Việt Nam nói hồi tháng 12/2013: Nhìn lại những năm qua, trên lĩnh vực nhân quyền Việt Nam đã đạt được những thành tựu hết sức quan trọng. Điều này thể hiện qua việc các quyền cơ bản của con người trên tất cả các lĩnh vực chính trị, dân sự, kinh tế, xã hội, văn hóa đã được phát huy; đời sống tinh thần, vật chất của nhân dân ngày càng được nâng cao rõ rệt. Cộng đồng quốc tế đánh giá cao những thành tự này vì thế đã dành cho Việt Nam số phiếu ủng hộ cao nhất trong cuộc bầu chọn thành viên cho Hội đồng nhân quyền vào tháng 11 vừa qua. Việc tham gia vào Hội đồng nhân quyền nhiệm kỳ 2014-2016 sẽ là cơ hội để chúng ta tiếp tục giới thiệu với bạn bè quốc tế về những thành tựu nhân quyền đã đạt được cũng như tranh thủ các kinh nghiệm quốc tế phù hợp để các quyền con người ngày càng được đảm bảo và thực hiện tốt hơn tại Việt Nam.
Nhắc lại quyết định của Việt Nam muốn vào Hội đồng Nhân quyền LHQ Đài Tiếng nói Việt Nam hồi tháng 11/2013 đăng tin: "Việt Nam mong muốn tham gia vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc khóa 2014 - 2016 để đóng góp tích cực hơn vào nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người trên thế giới. Việt Nam tin tưởng vào khả năng của mình đảm đương vai trò thành viên Hội đồng Nhân quyền và cam kết sẽ đóng góp tích cực vào công việc chung của Hội đồng để nâng cao tính hiệu quả, minh bạch, khách quan, cân bằng trên tinh thần đối thoại, hợp tác, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau."
Ở Việt Nam dân chủ là dân chủ tập trung, tự do là tự do trong khuôn khổ. Nhưng xã hội thanh bình, trật tự xã hội ổn định là cái rất đáng để ta trân trọng và gìn giữ. Do vậy việc cần làm là chỉ tìm cách nới rộng cái "tập trung", cái "khuôn khổ" đó và chỉ thế mà thôi.
Việt Nam đang kêu gọi quốc tế giúp đỡ về biển đảo. Đồng thời Việt Nam cũng là nước coi thường quốc tế về nhân quyền. Thử hỏi Việt Nam có thể chơi với ai được?
Liên Hiệp Quốc thực sự có thể làm được gì để cải thiện tình trạng Nhân quyền Việt Nam?
Cựu đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Thuyết cho rằng vấn đề nhân quyền đã được nhận thức rõ hơn ở Việt Nam "tuy còn nhiều điều phải làm".
Phiên Kiểm điểm Nhân quyền Định kỳ cho Việt Nam (UPR) diễn ra tại Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc ở Geneva trong ngày 5/2 từ 20:30 tới 24:00 giờ Việt Nam.
Đất đai dẫn đến nhiều tranh chấp và bức xúc trong xã hội
Ngày 5/2/2014 sẽ diễn ra cuộc Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát về nhân quyền Việt Nam tại Genève. Bài viết này đặt vấn đề về sự cần kíp xây dựng một mạng lưới liên kết giữa các NGO quốc tế và các nhóm dân sự Việt Nam nhằm thúc đẩy các vấn đề về quyền con người và xã hội dân sự.
Người dân đang cần gì?
Vụ việc trên là một bằng chứng sống động nhất cho thấy vai trò của các NGO quốc tế quan trọng đến thế nào trong việc tạo nên những tác động nhằm gìn giữ môi sinh và môi trường.Vào mùa hè năm 2013, lần đầu tiên đã diễn ra vụ cáo buộc của tổ chức phi chính phủ lớn thứ hai trên thế giới - Global Witness - đối với Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai về những khuất tất của tập đoàn này liên quan đến đất đai, môi trường và điều kiện sống của nông dân ở Campuchia. Sau đó, có những dấu hiệu cho thấy Hoàng Anh Gia Lai đã phải xem xét một cách cẩn trọng hơn nhiều những dự án mà họ đang tiến hành ở Campuchia và Lào để bớt bị dư luận phản ứng.
Nhưng điều hoàn toàn đáng tiếc là cho đến nay và sau gần một phần tư thế kỷ mở cửa kinh tế, vai trò của các NGO quốc tế có văn phòng ở Việt Nam vẫn khá mờ nhạt. Nhiều vấn đề và vấn nạn về đất đai, môi trường, lao động, trẻ em người già và phụ nữ đã không được chú tâm một cách đầy đủ và sâu sắc. Trong khi đó, đã hoàn toàn vắng bóng các NGO trong nước (còn gọi là NGO địa phương).
Global Witness cáo buộc Hoàng Anh Gia Lai phá rừng trồng cao su ở Campuchia.
Thu hồi đất và xung đột đất đai luôn lại là tiêu điểm nóng bỏng trong đời sống xã hội ở Việt Nam. Có hàng ngàn ví dụ tiêu cực về việc doanh nghiệp và các nhóm lợi ích bất động sản chiếm đoạt đất đai của người dân trong hai mươi năm qua ở Việt Nam theo cách thu hồi đất không thỏa đáng, trái pháp luật và sau này là bất chấp đạo lý đối với nông dân. Não trạng lợi ích của các nhóm đầu cơ bất động sản đã mau chóng chuyển từ tâm lý tham lam kềm chế sang tham lam quyết liệt và bất chấp.
Tất cả những mâu thuẫn đó đã tích tụ đủ dày để biến thành ý thức phản kháng của một bộ phận nông dân bị mất đất, biến họ thành dân oan và tạo nên mối xung khắc, dẫn tới xung đột với giới quan chức chính quyền tại nhiều địa phương. Tại Việt Nam, mỗi năm có hàng chục ngàn cuộc biểu thị phản ứng, phản kháng của các cá nhân và tập thể nông dân, so với con số hàng trăm ngàn cuộc ở Trung Quốc. Cũng cho tới nay, ước tính tầng lớp dân oan đất đai ở Việt Nam phải lên đến ít nhất 3-4 triệu người - tương đương với số lượng đảng viên trong đảng cầm quyền.
Gần như toàn bộ những câu chuyện thương tâm xã hội đều bắt nguồn từ thái độ và cách hành xử vô cảm, vô lương tâm của chính quyền các cấp. Quá nhiều khổ nạn về đất đai, lao động, môi trường cho thấy vẫn chưa có một cải thiện đáng kể nào được chính quyền thực tâm thực hiện.
"Cũng có những tín hiệu cho thấy một số quan chức cao cấp nào đó của đảng và chính quyền đang có xu hướng âm thầm “xoay trục” sang phương Tây và dần chấp nhận đường hướng một mô hình xã hội dân sự trong tương lai cho Việt Nam"
Với sứ mệnh được mặc định của mình, xã hội dân sự chỉ nhằm làm cho chính quyền nhận ra được những sai lầm trong chính sách và quá trình thực hiện chính sách, từ đó tiến hành hủy bỏ hoặc điều chỉnh những chính sách, nhân sự thực hiện.
Ôn hòa, bất bạo động, tránh đổ máu là những đặc trưng trong phương pháp hoạt động của xã hội dân sự và các phong trào dân sự.
Hiển nhiên là giai đoạn đầu của xã hội dân sự đang diễn ra ở Việt Nam, trong bối cảnh nhà nước này đang dần phải chấp nhận những giá trị phổ quát về nhân sinh, nhân quyền và dân chủ của cộng đồng quốc tế.
Cũng có những tín hiệu cho thấy một số quan chức cao cấp nào đó của đảng và chính quyền đang có xu hướng âm thầm “xoay trục” sang phương Tây và dần chấp nhận đường hướng một mô hình xã hội dân sự trong tương lai cho Việt Nam.
Việt Nam năm 2014 sẽ ra sao?
Dự báo tổng quan, năm 2014 sẽ chứng kiến 5 diễn biến chủ lưu ở Việt Nam:
Các ghế Tổng Bí thư và Thủ tướng Đại hội 12 được cho là có cuộc chạy đua căng thẳng.
(1) 2014 là năm đầu tiên của một chu kỳ khủng hoảng ngân hàng, bắt đầu từ sự đổ vỡ của vài ngân hàng hạng trung và có thể dẫn đến sụp đổ dây chuyền trong ít nhất 50% số ngân hàng hiện hữu trong vài năm sau đó, dẫn đến khủng hoảng gần như toàn bộ nền kinh tế. Chu kỳ khủng hoảng kinh tế có thể lên đến cao điểm vào năm 2016 - 2017 và trở thành sóng nhấn cuối cùng đối với con thuyền chính trị bươm rách. Đây là diễn biến quan yếu nhất.
(2) Bất ổn xã hội và phản kháng dân chúng sẽ tăng cao về số lượng, quy mô, tạo nên áp lực lớn đối với chính thể và nằm trong giai đoạn đầu của một cuộc khủng hoảng xã hội trong những năm sau. Xu hướng này sẽ mau chóng biến thành xu thế ở rất nhiều địa phương, liên quan đến đất đai, môi trường, quan hệ giữa người dân và nhân viên công lực, nạn tham nhũng… Sẽ xuất hiện nhiều hội nhóm độc lập của người dân như những tiền đề của xã hội dân sự.
(3) Bước khởi động cho cuộc tranh đua chính trị chuẩn bị cho đại hội đảng thứ 12, đặc biệt là vị trí tổng bí thư đảng và vai trò thủ tướng, kể cả vấn đề “hậu chuyển tiếp” cho một mô hình chính trị mới.
(4) Xu hướng và lực lượng gần gũi với phương Tây sẽ rõ nét và chiếm ưu thế hơn trong nội bộ đảng. Nếu thành công trong hai năm 2014 - 2015, xu hướng này sẽ chuyển thành xu thế vào các năm 2016 - 2017 và có thể tạo nên một sự thay đổi lớn về bản chất chế độ chính trị.
(5) Hoạt động dân chủ gia tăng đáng kể về số lượng hội nhóm, nhưng bị hạn chế về nguồn nhân lực và thiếu tính trực tiếp với nhu cầu dân sinh nên không thu hút được số đông quần chúng. Chỉ một bộ phận nhỏ trong số các nhóm dân chủ hoạt động có tính thực chất và đạt được thành công ở mức độ khiêm tốn.
Hành động của xã hội dân sự
Chính quyền Việt Nam cản trợ hoạt động kỷ niệm 40 năm Hoàng Sa bị TQ chiếm.
Trong giai đoạn đầu của xã hội dân sự, một số hành động cần được ưu tiên triển khai là:
Nhóm hành động chính trị - xã hội: lên tiếng bảo vệ chủ quyền biển đảo, hạn chế sự phụ thuộc của nền kinh tế và chính trị Việt Nam vào Trung Quốc; phản biện chống tham nhũng và các nhóm lợi ích, nhóm thân hữu; thúc đẩy Quốc hội sớm ban hành Luật biểu tình, Luật lập hội, Luật trưng cầu dân ý; thúc đẩy tiếng nói của trí thức độc lập tại Quốc hội; thúc đẩy tính hợp hiến và hợp pháp hóa của quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí và tự do tôn giáo; phản biện đối với các điều luật chính trị hóa hành vi phản phản biện như điều 79, 87, 88, 258 trong Bộ luật hình sự; phản biện đối với điều kiện giam giữ phạm nhân trong các trại giam; hỗ trợ tinh thần và vật chất cho các gia đình có người bị giam giữ, liên quan đến yếu tố chính trị…
Nhóm hành động kinh tế - xã hội: bảo vệ quyền lợi của nông dân trước hành vi trưng thu đất đai bất hợp pháp và vô lối; phản biện đối với chủ đề sở hữu trong Luật đất đai và cơ chế thu hồi đất đối với các dự án kinh tế - xã hội; bảo vệ quyền lợi của công nhân và thị dân về điều kiện làm việc và an sinh xã hội; đấu tranh chống tác động tiêu cực của một số doanh nghiệp đối với môi trường tự nhiên…
Thái độ lên tiếng của phong trào dân sự cũng không thể bỏ qua việc phản biện đối với một số vấn đề kinh tế gay gắt như nợ công quốc gia; nợ và nợ xấu; tính độc quyền của kinh tế quốc doanh và một số tập đoàn; ngân hàng; các thị trường đầu cơ như vàng, bất động sản; những ngành có liên quan mật thiết đến người tiêu dùng như điện, xăng dầu, nước…
Hiện có lời kêu gọi giám sát mạnh hơn vai trò của NHNN đối với nợ xấu của khối ngân hàng thương mại.
Và để tự nâng mình lên, các phong trào dân sự cũng phải phản biện với chính những tiếng nói phản biện thiếu tinh thần xây dựng và đoàn kết trong giới hoạt động dân chủ ở Việt Nam và hải ngoại.
Trước mắt hoạt động của phong trào dân sự cần nhích thêm một bước: không chỉ là diễn đàn trên mạng, mà phải hình thành các nhóm công khai trong đời sống theo phương châm ôn hòa, bất bạo động. Việc hình thành một số hội nhóm dân sự trong vài tháng qua là bước đi đầu tiên.
Ngay từ bây giờ, đang rất cần đến một sự kết nối có tính thành tâm, hữu dụng và bài bản giữa các nhóm trí thức phản biện độc lập, trí thức trong đảng với các nhóm dân sự tiêu biểu của nông dân, công nhân, tiểu thương, sinh viên, tín đồ tôn giáo trong nước, cùng khối trí thức và kiều bào Việt Nam ở nước ngoài.
Một mạng lưới NGO trong và ngoài nước?
Dân sinh và môi trường luôn là những tiêu chí đấu tranh rất quan trọng của phong trào dân sự trên thế giới. Đã đến lúc cần thành lập mạng lưới NGO quốc tế và NGO Việt Nam về hoạt động này.
Mạng lưới này nhằm tiến hành một số công việc như:
- Tổ chức nghiên cứu các dự án xã hội, thể chế. Trước mắt cần tổ chức nghiên cứu đề tài về xã hội dân sự ở Việt Nam để chuẩn bị cho tương lai.
Blogger Trương Duy Nhất bị bắt nhưng chưa đưa ra xét xử.
- Tổ chức truyền thông: đào tạo người viết và cách thức làm báo.
- Can thiệp, tác động các vấn đề về nhân quyền. Trước mắt, cần can thiệp, tác động về chủ đề đất đai, môi trường, nghiệp đoàn lao động, cải thiện chế độ lao tù. Cần thí điểm một số trường hợp cụ thể tại một số địa phương.
- Tổ chức đào tạo diễn giả, thông tín viên để chuyển tải thông tin từ trong nước ra quốc tế.
Hy vọng bài viết này sẽ phần nào hữu ích cho cái nhìn và trở thành một trong những cơ sở tham khảo và phân tích cho giới quan sát nhân quyền và dân chủ quốc tế. Bài viết cũng mang tính khuyến nghị đối với Nhà nước Việt Nam trong việc thực thi các quyền con người của nhân dân, đặc biệt trong bối cảnh quốc gia này vừa chính thức được chấp thuận có mặt trong Hội đồng nhân quyền Liên hiệp quốc.
Bài viết phản ánh quan điểm riêng và lối hành văn của tác giả, một nhà báo tự do đang sống ở TP. Hồ Chí Minh.
Những Quyết Định Lạnh Mình Của Ngân Hàng Trung Ương Thế Giới
* Đổng tiền có cánh thì bay *
Tết con Ngựa chưa qua là thiên hạ đã bị tréo giò: các thị trường chứng khoán theo nhau rơi rụng như lá thu.....
Báo chí lơ đãng nói rằng mùng bốn Tết ta, bà Janet Yellen tuyên thệ nhậm chức Chủ tịch hệ thống Ngân hàng Trung ương Hoa Kỳ, khi vị tiền nhiệm là Ben Bernanke khăn áo vào viện nghiên cứu Brookings làm học giả. Từ bên ngoài, các nước khác thì theo dõi xem thống đốc mới tại Hoa Kỳ sẽ đạp thắng hay tống ga thế nào để cỗ xe của họ ở nhà khỏi bị lật!
***
Hãy nói về Hoa Kỳ trước.
Sáng mùng bốn, thị trường Giáp Ngọ tại Mỹ vừa mở bát là tơi tả như đội Denver trong trận Super Bowl hôm trước. Chỉ vì một con số thống kê.
Chỉ số ISM của viện quản lý tiếp liệu Institute of Supply Management tại Tempe, Arizona, vẫn khảo sát đơn đặt hàng của doanh nghiệp để đoán trước sinh hoạt chế biến trong tương lai. Cao hơn số 50 là chỉ dấu lạc quan, thấp hơn hoặc gần mức đó là dấu hiệu bi quan. Đa số giới nghiên cứu đều dự đoán là từ mức 56,5 của tháng trước, chỉ số ISM sẽ giảm chút đỉnh, tới số 56. Nào ngờ lại sụt mạnh đến mức 51,3. Vì vậy, cổ phiếu tại Mỹ đã rớt nặng. Tính từ đầu năm 2014, chỉ số S&P 500 khá tiêu biểu cho 500 công ty lớn nhỏ tại Mỹ đã mất 5%.
Nhưng với thiên hạ thì biết đâu chuyện mở màn năm Ngọ chẳng là màn Tái ông mất ngựa? Tái Ông Thất Mã có nghĩa là trong tin xấu lại có mầm hy vọng. Phải chăng tin xấu đó có thể khiến bà Thống đốc Janet Yellen sẽ bớt đạp thắng?
Thật ra, người lên lãnh đạo Ngân hàng Trung ương Hoa Kỳ còn chú ý đến thống kê khác, về tình hình nhân dụng hay thất nghiệp. Ngày Thứ Sáu đầu tiên của Tháng Giêng vừa qua, tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ bất ngờ sụt đến mức 6,7%, nhanh hơn mọi dự đoán. Thứ Sáu này mới nhức tim.
Mọi người đều biết là kinh tế Hoa Kỳ đã hồi phục mạnh hơn trước nên đoán là qua năm 2015 thì thất nghiệp có thể trở về mức 6,5%. Nào ngờ là vừa qua năm 2014 thì đã thấy con số 6,7% quá đẹp. Giới kinh tế gọi số thất nghiệp đó là U3, kết quả khảo sát các hộ gia đình xem có bao nhiêu người vẫn chưa có việc làm dù bảo là kiếm việc từ bốn tuần trước. Nhưng đấy là con số ảo, vì sự thật là có 92 triệu người đã nản chí bầu cua mà ra khỏi thị trường lao động. Nôm na là hết muốn kiếm việc nữa. Sự thật thì mức thất nghiệp tại Mỹ vào Tháng 12 vừa qua, đo lường ở chỉ số U6, vẫn hơn 13%. Thống đốc Janet Yellen phải nhìn qua ngần ấy số liệu rắc rối và mâu thuẫn ấy để quyết định về chánh sách tiền tệ tại Mỹ. Và tin buồn đó là tin vui cho các thị trường trên thế giới nếu vì vậy mà bà Yellen sẽ bớt đạp thắng.
Chúng ta sẽ nhìn ra thế giới sau khi hiểu được chuyện kinh tế tại Mỹ.
***
Hoa Kỳ bị suy trầm kinh tế từ Tháng 12 năm 2007 cho đến Tháng Bảy năm 2009. Sau đó kinh tế Mỹ vẫn chưa hồi phục mạnh và thất nghiệp đã tăng.
Quyết định kích thích kinh tế của Chính quyền Barack Obama chỉ gây tăng bội chi ngân sách mà vô hiệu. Sau khi hạ lãi suất tới sàn, Ngân hàng Trung ương Mỹ bèn ào ạt bơm tiền vào các ngân hàng qua biện pháp QE, tăng mức lưu hoạt có định lượng. Lần cuối là năm 2012, với mức định lượng là mỗi tháng bơm ra 85 tỷ đô la. Về kỹ thuật thì đó là mua vào Công khố phiếu và bơm ra qua lối bút ghi một lượng tiền tương đương trong trương mục của các ngân hàng.
Qua ba đợt trong năm năm, Ngân hàng Trung ương Mỹ đã bơm vào nền kinh tế hơn ba ngàn tỷ đô la theo phương thức bất thường này.
Đồng tiền nó vốn có chân. Khi tràn ngập thị trường Mỹ với lãi suất quá rẻ thì nó chạy qua xứ khác để kiếm lời cao hơn. Nhờ vậy mà biện pháp kích thích tại Hoa Kỳ lại là liều thuốc bổ cho xứ khác. Các nước thu về một lượng tiền vĩ đại, đa số trút vào lãnh vực đầu tư tài chánh (trái phiếu dài hạn và chứng phiếu địa ốc có tài sản thế chấp) hơn là đầu tư trực tiếp (tức là để lập ra hãng xưởng sẽ chỉ hoạt động sau vài ba năm thành lập dự án sản xuất).
Tình trạng đó bắt đầu kết thúc năm ngoái khi Ngân hàng Trung ương Mỹ thông báo sẽ vuốt lại (tapering) chánh sách tiền tệ cho tinh tế hơn. Trước hết là sẽ giảm dần lượng tiền bơm ra, và nếu thất nghiệp trở lại mức 6,5% thì sẽ từ từ nâng lãi suất. Sau khi thông báo từ Tháng Năm năm ngoái, Ngân hàng Trung ương Hoa Kỳ đã thực tế hành động, giảm 10 tỷ một tháng (từ 85 tỷ xuống 75 tỷ), rồi kể từ hôm Thứ Tư 29 Tháng Giêng giảm thêm 10 tỷ nữa.
Nếu tình hình kinh tế tiếp tục khả quan, trong kỳ họp đầu tiên với tư cách Chủ tịch Hội đồng Dự trữ Liên bang, bà Yellen có thể quyết định đạp thắng nữa, tức là giảm thêm 10 tỷ. Viễn ảnh sau đó là có ngày nâng lãi suất căn bản ra khỏi mặt sàn.
Chính là những quyết định ấy tại Hoa Kỳ mới làm thị trường tài chánh của các nền kinh tế gọi là đang lên, emerging economies, bị chấn động nặng. Vì sao lại như vậy?
***
Nhìn từ kích thước của nước Mỹ, so với lượng tiền hơn ba ngàn tỷ được Ngân hàng Trung ương Mỹ bơm ra thì việc mỗi tháng rút về 10 tỷ chẳng có ý nghĩa gì. Nhưng 10 tỷ đầu tiên lại cao hơn tổng số đầu tư tài chánh hàng tháng trút vào bảy thị trường Ấn Độ, Brazil, Chile, Indonesia, Thái Lan, Turkey và Ukraine; 10 tỷ sau thì bằng lượng tiền đổ vào hai xứ láng giềng bạn hàng số một của Mỹ là Canada và Mexico.
Nghĩa là một giọt máu đào của Mỹ bằng môt ao huyết lệ của thiên hạ.
Từ nhiều năm qua, các nền kinh tế đang lên mà nhận tư bản nóng đều thấy mình khôn vì mượn đòn của Mỹ mà bẩy lên một mức lời cao hơn cho mình. Nhưng khi đồng minh tháo chạy – xin lỗi, khi đồng tiền tháo chạy – mỗi nước lại vận hạn một cách.
Kinh tế nhập môn dạy là khi tiền Mỹ vào thì đồng bạc của mình lên giá thì hàng xuất cảng sẽ đắt hơn; ngược lại khi tiền Mỹ rút thì đồng bạc xuống giá và mức lời của nhà xuất cảng sẽ tăng. Nhưng các nước xuất cảng thương phẩm (nguyên nhiên vật liệu) mà thiếu nền móng chế biến vững bền thì sẽ bị động, trường hợp của Brazil, Colombia hay Peru. Các nước được tư bản hâm nóng mà tăng số tiêu thụ và đầu tư nội địa thì cũng lãnh hóa đơn nhập cảng cao hơn, trường hợp của Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan hay Turkey. Các nước có thị trường tài chánh lỏng lẻo thì lãnh họa nặng nhất khi thủy triều tại Mỹ đảo chiều, nếu vay tiền ngắn hạn cho dự án đầu cơ dài hạn.
Đó là trường hợp thừa giấy vẽ voi của Trung Quốc.
Các đấng con trời khôn ngoan vay đô la rẻ tại Mỹ, chuyển sang đồng Nguyên, có cái tên rất bịp là "Nhân dân tệ", Renminbi, dưới nhiều hình thức như đầu tư trực tiếp hay xuất cảng, để cho vay với lãi suất cao hơn. Phần sai biệt giữa hai lãi suất Hoa-Mỹ là mức lời bỏ túi. Càng vẽ vời càng có lời lớn. Nhưng thủy triều từ Mỹ vào đã che khuất nhiều vấn đề bên trong.
Nhờ định hướng của nhà nước với màu sắc Trung Hoa do chánh sách tín dụng còn hào phóng hơn Mỹ, Trung Quốc có sẵn sản phẩm nội hóa là nạn đầu cơ và cho vay ảo. Khi Hoa Kỳ điều chỉnh, thủy triều sẽ rút. Để lại đằng sau là những trái bóng bể, là các ngân hàng vỡ nợ dây chuyền, và sau cùng là nạn suy thoái kinh tế. Tuần qua, thế giới mới xanh xám mặt mày vì tin tức quá tệ của kinh tế Trung Quốc.
Vì vậy, chúng ta sẽ chứng kiến nhiều sự lạ năm Ngọ. Quyết định về tiền tệ hay tín dụng của Ngân hàng Trung ương Mỹ tùy vào mức thất nghiệp hay lạm phát, hoặc những con số mơ hồ như ISM hay U3, U6 ở tại Hoa Kỳ. Nhưng hậu quả là lãnh đạo xứ khác không bị hàm chó thì cũng lãnh vó ngựa!
Các diễn giả trong Ngày Việt Nam ở Geneva hôm 30/1
Tuần này là tuần của nhân quyền Việt Nam và những nghịch lý
Vào chiều thứ Tư ngày 5/2 giờ Geneva, Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc sẽ có phiên Kiểm định Định kỳ Phổ quát – UPR – để nhìn lại tình hình nhân quyền Việt Nam kể từ lần kiểm điểm trước và cũng là lần đầu tiên vào năm 2009.
Trước phiên UPR, Việt Nam đã công bố báo cáo 20 trang về chuyện tình hình nhân quyền ở Việt Nam được cải thiện với số lượng cơ quan báo chí tăng so với hồi năm 2009, các quyền con người được đảm bảo về luật pháp và trong thực tiễn.Điểm đặc biệt của lần kiểm điểm này là Việt Nam vừa mới trở thành thành viên của Hội đồng Nhân quyền hôm 1/1/2014.
Một trong những bằng chứng về chuyện người dân được tham gia đóng góp ý kiến đối với mọi vấn đề hệ trọng của đất nước là chuyện có tới 26 triệu lượt đóng góp ý kiến cho quá trình sửa đổi Hiến Pháp.
Việt Nam nói họ luôn coi trọng quyền con người của người dân nhưng luôn bị những người “có dụng ý xấu” tuyên truyền không đúng về Việt Nam.
Hội thảo vận động
Một ngày trước phiên UPR của Việt Nam, một số tổ chức, như PEN International, UN Watch và Đảng chính trị Việt Tân, mà Việt Nam liệt vào dạng “có dụng ý xấu” sẽ mở hội thảo “Trách nhiệm của Việt Nam trong vai trò thành viên của Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc”.
Hội thảo này nói về trách nhiệm của chiếc thẻ thành viên Hội đồng Nhân quyền và làm sao để nhân quyền được tôn trọng ở Việt Nam.
Một trong những diễn giả của hội thảo ngày 4/2, Tiến sỹ Phạm Chí Dũng, đã bị cấm xuất cảnh sau khi có yêu cầu của Công an thành phố Hồ Chí Minh.
Nguồn tin từ ban tổ chức sự kiện nói Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã làm việc “rất chặt chẽ” với ông Dũng và can thiệp để ông được xuất cảnh nhưng bất thành.
Cũng nguồn tin này nói người duy nhất từ Việt Nam xuất cảnh trót lọt hôm 2/2 và sẽ tới Geneva chiều 3/2 là luật sư Hà Huy Sơn từ Hà Nội.
Ngoài ông Hà Huy Sơn, nhà báo Trần Quang Thành, người từng làm báo trong nước và hiện là nhà báo tự do sống tại Slovakia, cũng sẽ có mặt bên cạnh các đại diện của Việt Tân và Ủy ban Vận động Nhân quyền cho Việt Nam từ Hoa Kỳ.
Các diễn giả quốc tế dự kiến có giám đốc của PEN International Writers in Prison Committee, trưởng vùng châu Á của Reporters Without Borders, Giám đốc Chương trình Việt Nam của Trung tâm Nhân quyền Na Uy, Tổng giám đốc Đài Á châu Tự do và một số người khác.
Trước sự kiện ngày 4/2, hôm 30/1 và cũng là ngày 30 Tết, đại diện của sáu tổ chức và nhóm xã hội dân sự không được thừa nhận ở Việt Nam cũng đã tổ chức Ngày Việt Nam ở Geneva và mời đại diện của các nước tới để báo cáo về tình hình nhân quyền Việt Nam.
Trong đó có tổ chức thiện nguyện VOICE trụ sở chính ở Philippines, Phật giáo Hòa hảo Truyền thống, nhóm Dân làm báo, Mạng lưới Bloggers Việt Nam, Con đường Việt Nam và No-U Việt Nam.
Anh Bùi Tuấn Lâm, đại diện cho No-U Việt Nam từ thành phố Hồ Chí Minh, nói các nhóm đã trình bày về “những vi phạm về nhân quyền” của chính quyền Hà Nội.
“Chúng tôi là những người đưa ra bằng chứng và đưa ra những sự việc đang xảy ra thực tế ở Việt Nam cho các đại diện đại sứ quán và đại diện các tổ chức NGO đang hoạt động về vấn đề nhân quyền quốc tế và họ sẽ tham gia vào ngày điều trần UPR sắp tới ở Việt Nam,” anh Lâm nói.
“ Chúng tôi đưa ra vấn đề và nhờ họ đưa ra chất vấn trong phiên UPR tới đây.”
Con đường tới Geneva
Anh Lâm cũng cho biết các thành viên của nhóm đã phải 'rất khôn khéo' mới có thể tới được Geneva.
“Để đến được đây chúng tôi đã trải qua rất nhiều khó khăn và rất nhiều cách để đến được đây chứ không phải tự do đi lại.
"Để đến được đây chúng tôi đã trải qua rất nhiều khó khăn và rất nhiều cách để đến được đây chứ không phải tự do đi lại."
Anh Bùi Tuấn Lâm
“Nếu không có sự ngăn cản của chính quyền Việt Nam thì đã có rất nhiều đại diện đã đi đến được đây.
“Trước khi phiên họp này diễn ra thì đã có sáu người đại diện cho những tổ chức khác nhau ở Việt Nam xuất cảnh nhưng đã bị cấm xuất cảnh.
“Bản thân Lâm trước đây gần hai tháng Lâm đã đi qua Philippines trước với lý do đi làm thiện nguyện sau cơn bão Haiyan vừa rồi và đợi tới thời điểm này để được đi đến đây.
“Nếu như Lâm quay về Việt Nam và đợi đến sự kiện này sang đây thì chắc chắn Lâm sẽ không đi được bởi vì bị cấm xuất cảnh.”
Cùng tham gia còn có một phái đoàn vừa hoàn tất chuyến đi vận động tại Hoa Kỳ, với nhà báo và blogger Phạm Đoan Trang; ông Trịnh Hữu Long, từng là luật sư và nhà báo ở Việt Nam nhưng hiện đang làm việc cho một tổ chức phi chính phủ ở Philippines; bà Nguyễn Thị Trâm, thân mẫu của Luật sư Lê Quốc Quân, người đang chịu án tù ở Việt Nam và ông Trần Văn Huỳnh, thân sinh của ông Trần Huỳnh Duy Thức, người đang chịu án tù 16 năm.
Bên cạnh đó còn có anh Nguyễn Anh Tuấn, thành viên Mạng lưới Bloggers Việt Nam và anh Đặng Văn Ngoãn, đại diện nhóm Phật giáo Hòa Hảo Truyền thống.
Ba nước chủ trì phiên kiểm định định kỳ đối với Việt Nam năm nay qua bốc thăm là Kenya, Kazakhstan và Costa Rica.
Anh Nguyễn Anh Tuấn nói đoàn vận động của Việt Nam đã gặp đại diện của Costa Rica và “nêu lên những kiến nghị quan trọng, những ưu tiên, những đề nghị cụ thể để Costa Rica trong vai trò của mình họ sẽ nhấn mạnh đến những kiến nghị đó.”
“Theo tài liệu giải mật Wikileaks năm 2009 thì phái đoàn Việt Nam ở Geneva người ta đã có những thủ thuật mà các chuyên gia về UPR mà chúng tôi gặp cũng đã nói đến đó là họ cố gắng sắp xếp các nước thân thiện để có thể đưa ra những kiến nghị yếu với chính phủ Việt Nam.
“Với ba nước này chúng tôi cũng không có đủ thông tin để đánh giá mức độ thân thiện của họ với chính quyền nhưng chúng tôi cố gắng hết sức để gặp mặt đại diện của ba nước này và cố gắng cung cấp các thông tin chính xác, trung thực với đầy đủ bằng chứng để họ có thể làm tốt nhất vai trò của mình trong phiên điều trần.”
Mặc dù tiếp xúc với nhiều đại diện quốc tế, ông Trịnh Hữu Long nói người Việt Nam vẫn đóng vai trò chính trong quá trình nhằm mang lại thay đổi nhân quyền ở Việt Nam.
Ông Long nói: “Hiệu quả của Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc không được như mong đợi của những người sáng lập ra nó. Cái điểm yếu của luật quốc tế, các cơ chế quốc tế là nó không có tính thực thi cao, không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia.
“Càng ngày chúng ta càng nhận thức rõ nhân quyền là vấn đề chúng ta tự quyết định, do chúng ta tự vận động … chứ không phải trông chờ vào sự hỗ trợ của quốc tế cả.
“Chúng tôi đi ra nước ngoài nhưng mục đính chính của chúng tôi là … nói cho người dân trong nước biết rằng thứ nhất là chúng ta có những cơ chế quốc tế để chúng ta có thể bảo vệ cho nhân quyền của chúng ta.
“Thứ hai nữa [chúng tôi] mong muốn rằng người dân của chúng ta, ở trong nước cũng như ở nước ngoài, quan tâm nhiều hơn tới thực trạng nhân quyền của đất nước. Thứ ba là cùng nhau cố gắng làm nhiều hơn nữa để có thể cải thiện tình hình nhân quyền còn đang khá bê bết ở đất nước chúng ta ngày hôm nay. ”
Các đại biểu nước ngoài tham dự Ngày Việt Nam
‘Tự do, ấm no, hạnh phúc’
Ông Long cũng nói tình hình nhân quyền ở Việt nam đã bị vi phạm “ngày càng nghiêm trọng hơn” từ năm 2009, năm ông nói nhiều nước đã đưa ra khuyến nghị với Hà Nội.
“Tại phiên điều trần UPR 2009 có nhiều nước đưa ra những kiến nghị khá gay gắt với Việt Nam bao gồm việc yêu cầu Việt Nam cho phép báo chí tư nhân, thả các tù nhân lương tâm, điều chỉnh lại bộ Luật hình sự, điều chỉnh các tội về an ninh quốc gia, và đảm bảo tự do tôn giáo cho các tổ chức tôn giáo ở Việt Nam. … Các kiến nghị đã bị phía Việt Nam từ chối và phía Việt Nam chỉ đồng ý với các kiến nghị mang tính chất chung chung ví dụ như là Việt Nam phải từng bước tuân thủ theo Công ước Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc hay Tuyên ngôn Nhân quyền Liên Hiệp Quốc…
“Các cam kết của Việt Nam không có gì cụ thể cả cho nên chúng ta không thể đánh giá về tình hình nhân quyền của Việt Nam dựa trên những cam kết quốc tế của họ.”
Bình luận về tuyên bố của Hà Nội rằng Hiến pháp mới sửa đổi đảm bảo tốt hơn quyền lợi của người dân Việt Nam, ông Long nói:
“Chỉ có sự thay đổi duy nhất về nhân quyền là chương về quyền con người được đưa từ chương giữa Hiến pháp lên chương gần đầu tiên. Nhưng việc làm đấy là vô nghĩa và Việt Nam thậm chí còn không tuân thủ Hiến pháp của chính họ.”
"Chúng tôi đi ra nước ngoài nhưng mục đính chính của chúng tôi là … nói cho người dân trong nước biết rằng thứ nhất là chúng ta có những cơ chế quốc tế để chúng ta có thể bảo vệ cho nhân quyền của chúng ta."
Ông Trịnh Hữu Long
Còn anh Nguyễn Anh Tuấn cho rằng tình hình nhân quyền ở Việt Nam có được cải thiện trong nhiệm kỳ ba năm Việt Nam có chân trong Hội đồng Nhân quyền phụ thuộc vào những gì người Việt sẽ làm.
Anh nói: “Nếu chúng ta ngồi yên không làm gì nó sẽ là khó khăn. Nếu chúng ta biết cách làm, chúng ta làm nhiều hơn, chúng ta thu thập tài liệu đưa ra ngoài cho cộng đồng quốc tế để người ta hiểu thêm, quan tâm thêm nữa về tình hình Việt Nam thì đó sẽ là thuận lợi.”
Anh khẳng định các đại diện của chính quyền Việt Nam “sẽ nói ngược lại” với những gì mà nhóm vận động đã trình bày với các đại diện quốc tế.
Bản thân ông Trần Văn Huỳnh, người có con trai đang bị tù 16 năm, nói Việt Nam đang “thiếu nhân quyền, thiếu dân chủ, xã hội dân sự bị ngăn trở.”
Và lời chúc năm mới của ông tới độc giả của BBC và tới những người thân mà ông không được gặp trong dịp Tết là: “Chúc một năm Giáp Ngọ tự do, ấm no và hạnh phúc”.
Còn các quan chức Việt Nam sẽ nói tất cả những điều ông chúc đã đang hiện hữu ở Việt Nam.